Zaaihandleiding: zaaien in gripzakjes/ziplock zakjes

  

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

Omschrijving

Laatste versie: 9 maart 2009, met kleine wijzigingen en aanvullingen op 23 maart 2009.

Zaaien in gripzakjes/ziplock zakjes.
De 8 foto's bij deze advertentie laten zien hoe dit in zijn werk gaat.
Op de foto's zijn stokrooszaadjes te zien (1 gepeld, en 2 ongepelde zaadjes). Bij stokrozen duurt het hele proces bij 20-30 graden ongeveer 3-7 dagen.

De voordelen van het zaaien in gripzakjes zijn:
- het kiemproces is makkelijk te volgen
- gecontroleerd proces
- het bespaart ruimte, vooral bij koudekiemers in de koelkast, zakjes zijn kleiner dan bakjes
- het bespaart zaden en potjes want je zaait niet meer dan nodig, dus geen lege potjes en geen potjes met 2 plantjes
- bij sommige zaden is de kieming beter dan in potgrond
- te gebruiken om kiemkracht van zaden te bepalen (indien bekend dat de methode geschikt is)

De nadelen van het zaaien in gripzakjes zijn:
- niet geschikt voor kleine zaden, het is een gepriegel om de jonge plantjes in een potje uit te planten
- bij sommige zaden is de kieming slechter dan in potgrond
- meer werk bij zaden die ook goed en makkelijk kiemen in potgrond
- de wortels beschadigen gemakkelijk bij het uitplanten, dus voorzichtig werken is noodzakelijk

Losse tips/opmerkingen:
- hang de zakjes op zodat de worteltjes naar beneden kunnen groeien
- werk zo schoon mogelijk zodat de kans kleiner is dat de zaden gaan schimmelen
- afdekken met plasticfolie na het uitplanten heeft voordelen (plantje droogt niet uit) en nadelen (snel schimmelgroei). Dek daarom alleen heel kleine kwetsbare kiemplantjes 1 of 2 dagen af, grotere plantjes liever niet.
- Het goede moment van uitplanten is als de blaadjes net zichtbaar zijn. Meestal is dit dezelfde dag, of 1 dag nadat er een "boogje" uit het zaadje komt. Als je langer wacht is het plantje sterker, maar beschadigen de wortels ook sneller bij het van het filtreerpapier peuteren.


Hieronder staan mijn ervaringen met deze methode voor verschillende soorten zaden.

* Agapanthus africanus: goede en makkelijke methode. Kieming meer dan 80% na 7-18 dagen, kiemt verspreid over een lange periode. Uitplanten als het begin van de blaadjes zichtbaar is als een groen puntje, worteltje in zijn geheel onder de grond, zaadje plat op het oppervlak leggen en afdekken met een zo dun mogelijk laagje potgrond, zodat het puntje van het de beginnende blaadjes net boven de grond uitkomt. Bij Agapanthus kan het geen kwaad om te wachten met uitplanten tot de blaadjes ongeveer 1-2 cm lang zijn.

* Antirrhinum 'Night and Day' (leeuwenbekje): lastig, maar kan wel. Kieming ongeveer 50% na 5-6 dagen, uitplanten gepriegel, zelfs met een tandenstoker, maar gaat wel goed. Uiteindelijk van de 10 zaadjes 5 kiemplantjes uitgeplant die het allemaal overleefd hebben. Wel de potjes afgedekt met plasticfolie en op een warme lichte plek gezet. Later nog een keer 29 zaadjes gezaaid, hiervan waren er 16 gekiemd na 6 dagen. Deze keer gewacht tot dag 11 met uitplanten (17 stuks). Dit bleek te lang te zijn, de worteltjes waren vastgegroeid in het filterpapier. Op dag 37 nog maar 5 plantjes over. Het blijven kleine kwetsbare plantjes. Onduidelijk of dit te maken heeft met de kieming in ziplockzakjes.

* Antirrhinum 'Tom Thumb' (leeuwenbekje): lastig, maar kan wel. Na 6 dagen zijn 30 van de 32 zaadjes gekiemd. Kiemt duidelijk eerder (vanaf 3 dagen) en beter dan Antirrhinum 'Night and Day'. Verder net zoveel gepriegel. Na 8 dagen heb ik 28 plantjes uitgeplant. Omdat het grootste deel al op dag 3 en 4 gekiemd was, waren de dunne worteltjes al bijna twee cm lang, en zijn ze beschadigd bij het losmaken van het filterpapier. Op dag 13 zijn nog 23 plantjes in leven, 3 zijn er doodgegaan omdat ik het bakje iets had laten verdrogen, 2 waarschijnlijk door de beschadigde worteltjes. Op dag 37 nog maar 14 plantjes in leven, waarvan er 5 redelijk iel, maar gezond eruit zien, de rest blijft zielig en klein. Onduidelijk wat de oorzaak is. Wel zien ze er allemaal beter uit dan de 'Night and Day'.

* Antirrhinum majus 'Snowflake' (leeuwenbekje): 65 zaadjes gezaaid op 13 februari. Na 5 dagen 3 zaadjes gekiemd. Na 11 dagen 21 zaden gekiemd. Op dag 11 uitgeplant (snel en onvoorzichtig). Een paar dagen later waren er nog redelijk wat plantjes in leven. Later een keer laten verdrogen. Meer info volgt.

* Alcea rosea (stokroos): goede en makkelijke methode. Kieming ongeveer 80% na 1-5 dagen, uitplanten makkelijk, vaak gedaan. Opvallend dat oudere zaden (tot ongeveer 5 jaar oud) sneller kiemen dan verse zaden. 'Creme de Cassis' lijkt beter te kiemen (6 planten uit 6 zaden) dan 'Giant Single Mixed' (7 planten uit 14 zaden).

* Aquilegia flabellata 'Blackcurrant Ice' (akelei): 10 zaden gezaaid op 31 januari. Na 15 dagen nog geen kieming, en verplaatst naar een lichte koelere plek. Het schijnt dat temperaturen boven de 20 graden de kieming behoorlijk vertragen. Verder moeten de zaailingen op 10C gehouden worden. Andere bronnen geven aan de zaden na het zaaien 3-5 weken in de koelkast te zetten, en daarna op kamertemperatuur. Volgens vrijwel alle bronnen is de kieming onregelmatig en kan het maanden duren. Op dag 18 zijn er 2 dagen gekiemd! Toeval of gevolg van licht en temperatuur? Beide plantjes uitgeplant op dag 24 en zakje in de koelkast gelegd. Op dag 37 zien de 2 plantjes er nog goed uit. Zakje met zaden weer uit de koelkast gehaald, en op een koele lichte plek gehangen. Op dag 52 nog geen nieuwe zaden gekiemd. Meer info volgt.

* Aquilegia vulgaris 'Petticoat pink' (akelei): 10 zaden gezaaid op 13 februari. Na 7 dagen zijn de eerste 2 zaden gekiemd, na 10 dagen zijn 9 van de 10 zaden gekiemd. Uitgeplant op dag 13, 1 plantje doormidden gebroken bij het uitplanten. Op 23 maart nog 8 goed uitziende plantjes over.

* Asperula orientalis: 15 zaden gezaaid op 9 maart. Kieming begint na 4 dagen. Na 13 dagen 5 zaden gekiemd. Kwetsbare kiemplantjes, geen geschikte methode. Meer info volgt.

* Brachycome iberidifolia 'Bravo Mixed' (kortkuif): lastig, maar kan wel. Kieming ongeveer 60% na 2 (!) dagen, uitplanten gepriegel, zelfs met een tandenstoker, maar gaat wel goed. Uiteindelijk van de 19 zaadjes 9 kiemplantjes uitgeplant en afgedekt met plasticfolie. Kleine kwetsbare kiemplantjes. 1 dag later zijn er nog maar 7 over, een week later nog maar 5. Dag 37: de 5 plantjes zijn eindelijk iets groter, misschien omdat de zon nu af en toe schijnt?

* Dahlia: kieming ongeveer 80% na 4-6 dagen, uitplanten makkelijk, opvallend lange wortels. "Zaaien" met het hoekige smalle puntje naar beneden. Leuk om te zien dat de kleur van de zaailingen per plantje verschilt. Waarschijnlijk is hier de bloemkleur ook al een beetje van af te leiden.

* Cosmos bipinnatus 'Gazebo Red' (cosmea): goede en makkelijke methode, snelle en goede kiemer. Na 2 dagen 32 van de 43 zaden gekiemd, op dag 4 heb ik er al 25 uitgeplant. Een dag later heb ik er nog 13 uitgeplant. Van de laatste 5 zaden zijn er uiteindelijk nog 4 gekiemd. Laten kiemen met het sprieterige puntje omhoog. Opvallend lange wortels!

* Cosmos bipinnatus 'Gazebo White' (cosmea): goede en makkelijke methode. 10 zaden gezaaid op 9 maart. De worteltjes groeien minder hard dan bij 'Psyche White'. Na 1 dag (!) 6 van de 10 zaden gekiemd, na 3 dagen 7 van de 10 zaden uitgeplant. De overgebleven 3 zaden zijn uiteindelijk nog half gekiemd, maar hebben het niet overleefd.

* Cosmos bipinnatus 'Psyche White' (cosmea): goede en makkelijke methode. Na 1 dag (!) 4 van de 10 zaden gekiemd, na 3 dagen 6 van de 10 zaden, en op dag 4, 6 plantjes uitgeplant. Op dag 13 nog alle 6 in leven. Laten kiemen met het sprieterige puntje omhoog. Opvallend lange wortels!

* Cosmos bipinnatus 'Rubenza' (cosmea): goede en makkelijke methode, ontzettend snelle en goede kiemer. Na 1 dag (!) 10 van de 32 zaden gekiemd, na 3 dagen waren 29 van de 32 zaden gekiemd en heb ik er al 26 uitgeplant. Twee dagen later heb ik er nog 4 uitgeplant. Laten kiemen met het sprieterige puntje omhoog. Opvallend lange wortels! Dag 28: bijna alle plantjes zijn nog in leven.

* Cosmos sulphureus 'Ladybird Mixed' (cosmea): 11 zaden gezaaid op 9 maart. goede en makkelijke methode. Na 2 dagen 8 van de 11 zaden gekiemd, op dag 3, 6 plantjes uitgeplant. Een dag later nog 2 uitgeplant. De overgebleven 3 zaden zijn wel gekiemd, maar zagen er niet gezond uit en hebben het niet overleefd.

* Dicranostigma franchetianum (schijnpapaver): 22 zaden gezaaid op 9 maart. Meer info volgt.

* Digitalis lutea (vingerhoedskruid): ongeveer 60 zaden gezaaid op 9 maart. Meer info volgt.

* Digitalis parviflora 'Milk Chocolate' (vingerhoedskruid): 30 zaden gezaaid op 13 februari. Na 6 dagen 2 zaden gekiemd, na 7 dagen in totaal 3 zaden gekiemd en 14 zaden verrot. Op dag 11 3 plantjes uitgeplant. Verder nog 2 zaadjes die gekiemd zijn, maar die groeien niet verder, op dag 24 nog steeds niet.

* Digitalis purpurea 'Apricot Delight' (vingerhoedskruid): 18 zaden gezaaid op 9 maart. Meer info volgt.

* Digitalis purpurea 'Pam's Choice' (vingerhoedskruid): 22 zaden gezaaid op 9 maart. Meer info volgt.

* Dipsacus fullonum (kaardebol): goede en makkelijke methode. Kieming ongeveer 90% (9 van de 10 zaden) na 4-6 dagen. Op dag 7 4 plantjes uitgeplant, op dag 8 5 plantjes. De kiemplantjes zijn redelijk stevig en zien er nu (dag 8) allemaal gezond uit. Op dag 37 nog steeds gezond, en beginnen goed te groeien. Blijven mooi stevig en laag.

* Echinacea purpurea (zonnehoed roze): goede en makkelijke methode. Kieming ongeveer 70% (7 van de 10 zaden) na 3-6 dagen. Uitgeplant op dag 6, 7 en 8, wel een beetje gepriegel, maar stevige kiemplantjes. De zaden zaaien met de smalle kant naar onder. Ongeveer een week later nog allemaal in leven. Op dag 37 nog steeds gezond, en beginnen goed te groeien. Blijven mooi stevig en laag.

* Echinacea purpurea (zonnehoed wit): 10 zaden gezaaid op 15 februari. Na 3 dagen 1 zaadje gekiemd, na 5 dagen in totaal 5 zaadjes. Uitgeplant op dag 7. Opvallend veel bruine plekken op de kiemplantjes en worteltjes, maar blijkbaar niet erg, want op dag 24 zijn de plantjes nog steeds gezond..

* Eryngium alpinum 'Superbum': na 9 dagen 3 van de 5 zaden verrot. Na 25 dagen zijn de resterende 2 zaden nog niet gekiemd, verplaatst naar de koelkast. Op dag 54 is er 1 zaadje gekiemd! Zakje uit de koelkast gehaald. Meer info volgt.
Op 9 maart weer 12 zaden gezaaid. Meer info volgt.

* Geranium wallichianum 'Sweet Heidy' zaden: goede methode. Kieming ongeveer 80% na 3-5 dagen, uitplanten lastig omdat de wortels niet echt recht zijn en ook behoorlijk "wollig". Als het uitplanten eenmaal gelukt is, groeien ze ook snel uit.

* Helianthus annuus (zonnebloem): kieming ongeveer 80%, snel bruine wortels, beter in potgrond kiemen

* Hibiscus syriacus: kieming makkelijk, uitplanten niet geprobeerd, maar waarschijnlijk makkelijk.

* Lathyrus latifolius wit: 9 zaden gezaaid op 9 maart. Niet handig, de zaden vallen er tussenuit. Meer info volgt.

* Linaria vulgaris: 10 zaden gezaaid in de koelkast op 9 maart. Meer info volgt.

* Lobelia cardinalis: veel zaden gezaaid op 9 maart. Meer info volgt.

* Lobelia 'Queen Victoria': gezaaid op 13 februari. Na 10-11 dagen ongeveer 30% kieming. Uitgeplant op dag 11. Meer info volgt.

* Lobelia siphilitica (wit): gezaaid op 13 februari. Na 8 dagen ongeveer 50% kieming. Uitplanten heel erg lastig en gepriegel. Uiteindelijk met koffiefilter en al geplant. Ongeveer 10 plantjes hebben dit overleefd. Vervolgens heb ik ze uit laten drogen in de zon. Het lijkt erop dat er toch weer plantjes opkomen (dag 24). Bleek later toch niet zo te zijn.

* Lupinus nanus (lupine): 10 zaden gezaaid op 13 februari. Na 3 dagen 3 van de 10 zaden gekiemd, een dag later 9 van de 10 zaden. Op dag 5 9 kiemplantjes uitgeplant. Opvallend lange wortels. Op dag 24 zien de plantjes er nog goed uit.

* Meconopsis cambrica geel (schijnpapaver): 52 zaden gezaaid op 9 maart. Meer info volgt.

* Nepeta cataria: Na 9 dagen 1 van de 9 zaden gekiemd, op dag 14 en dag 16 weer een zaadje. Kwetsbare kiemplantjes, voorzichtig planten, afdekken met plasticfolie en in een kasje zetten. Op dag 32 nog steeds maar 3 zaden gekiemd, en ziplockzakje ingepakt in aluminiumfolie. Licht schijnt de kieming te remmen. De plantjes zijn mooi geworden. Er is niets meer gekiemd.

* Nigella papillosa 'Midnight': 21 zaden gezaaid op 9 maart. Meer info volgt.

* Osteospermum (Spaanse margriet): goede en makkelijke methode. Kieming ongeveer 80% na 9-25 dagen, kiemt verspreid over een lange periode. Uitplanten gaat makkelijk. Stevige kiemplantjes.

* Papaver orientale 'Royal Wedding': Kieming begint na 4 dagen (4 van de 11 zaden). Op dag 8 de eerste 3 plantjes uitgeplant, opvallend kwetsbare (of ontbrekende?) worteltjes. Ook uitplanten is een gepriegel, zelfs met een tandenstoker. Op dag 13 leven alle 3 de plantjes nog, ze zijn ook gegroeid, ondanks de rare worteltjes. Op dag 14 is het grootste deel van de resterende zaden half gekiemd, maar ze groeien niet verder, het zakje verplaatst naar een lichte warme plek. Dit hielp wel, maar de zaden zijn niet ver genoeg gegroeid. Volgende keer direct in het licht hangen. De 3 plantjes zijn op dag 37 gezond en beginnen te groeien.

* Phacelia viscide: 31 zaden gezaaid op 9 maart. Meer info volgt.

* Platycodon (ballonklokje): kieming redelijk snel, en meer dan 80%, uitplanten gepriegel, maar gaat wel goed.

* Salvia 'Fairy Queen': kieming ongeveer 80% na 2-3 dagen. Kwetsbare kiemplantjes, wachten tot de blaadjes goed zichtbaar zijn, voorzichtig planten, afdekken met plasticfolie en in een kasje zetten.

* Verbascum phoeniceum 'Flush of White': kieming meer dan 80% na 2-4 dagen, uitplanten gepriegel, zelfs met een tandenstoker, maar gaat wel goed. Uiteindelijk van de 10 zaadjes 9 kiemplantjes uitgeplant. Een week later nog maar 3 over. Bij een tweede poging heb ik ze langer in het zakje laten zitten tot de blaadjes goed zichtbaar waren en heb ik de uitgeplante zaailingen een paar dagen afgedekt met plasticfolie. De tweede keer hebben alle kiemplantjes het wel overleefd.

* Viola sororia: geen kieming, onduidelijk of het aan de methode, de zaden of de temperatuur ligt.

* Viola x wittrockiana 'Black Star': 10 zaden gezaaid op 13 februari. Na 4 dagen 1 van de 10 zaden gekiemd, na 5 dagen 3 zaden gekiemd, na 9 dagen in totaal 6 zaden gekiemd. Op dag 24 zien alle plantjes er nog steeds goed uit.